NN/G: Četiri dizajn posla koja je AI stvorio (za sada)

Većina diskusija o AI-u i dizajnerskim poslovima svodi se na zamenu — koliko uloga će nestati. Ovaj tekst istraživačice Nielsen Norman Group Sarah Gibbons iz juna 2026. postavlja drugačije pitanje: koje četiri nove kategorije dizajnerskog rada je AI stvorio i gde potražnja premašuje ponudu.

Četiri orijentacije

Dizajniranje sa AI-em — korišćenje AI-a kao alata unutar postojećeg dizajn procesa radi ubrzavanja ideacije, prototipovanja, tekstova i istraživanja. Većina dizajnera danas radi upravo u ovoj kategoriji, i ona se prirodno naslanja na već postojeće veštine.

Dizajniranje AI proizvoda — kreiranje interfejsa i iskustava koji korisnicima isporučuju AI mogućnosti. Deli se na dve grupe: AI-nativne proizvode izgrađene u potpunosti oko AI-a, i AI funkcije ugrađene u postojeće proizvode. Ustaljenih obrazaca za ove interfejse još nema.

Dizajniranje za AI agente — strukturiranje sadržaja, podataka i tokova interakcija koje autonomni sistemi analiziraju i na osnovu kojih deluju. Gibbons to naziva “dizajniranjem puteva” kojima se kreću agenti: organizacija podataka, struktura interfejsa i informaciona arhitektura optimizovani za mašinsku, a ne ljudsku navigaciju.

Dizajniranje samog AI-a — oblikovanje ponašanja modela, kriterijuma evaluacije i sistemskih principa. Uključuje definisanje šta AI odbija, gde izražava neizvesnost, kako meri suprotstavljene instrukcije i šta se smatra dobrim odgovorom.

Gde je jaz

Tekst jasno imenuje jaz: potražnja za poslednje dve orijentacije — dizajn za agente i dizajn AI-a — raste brže od ponude dizajnera sa potrebnim kompetencijama. Po difoltu, ove odluke donose inženjeri — ne zato što su bolje pozicionirani za to, već zato što dizajner sa pravim iskustvom jednostavno nije dostupan.

Za koga je namenjen

Tekst je koristan dizajnerima koji razmišljaju o sledećoj specijalizaciji; rukovodiocima dizajn timova koji proveravaju da li njihov tim pokriva sve četiri orijentacije; i menadžerima koji zapošljavaju, a kojima su potrebni konkretniji opisi pozicija od generičkih “AI dizajnera”. Ne govori kako razviti kompetencije u pojedinoj orijentaciji — imenuje teritoriju, bez mape.